Znaki zakazu to białe koła z czerwoną obwódką — jedyna grupa, która wprost zabrania określonego zachowania. Ich znaczenie bywa oczywiste, ale egzamin sprawdza coś innego: jak daleko zakaz obowiązuje i co go odwołuje.
Reguła podstawowa brzmi: znak zakazu obowiązuje do najbliższego skrzyżowania, chyba że wcześniej odwoła go znak końca zakazu albo jest to zakaz strefowy. To jedno zdanie rozwiązuje większość pytań z tej grupy.
Trzy wyjątki od reguły skrzyżowania
- Znak końca zakazu — B-34 kończy ograniczenie prędkości, B-42 kończy zakazy, B-27 kończy zakaz wyprzedzania. Odwołanie działa wcześniej niż skrzyżowanie.
- Zakaz strefowy — B-43 (strefa ograniczonej prędkości) obowiązuje aż do znaku B-44, niezależnie od liczby skrzyżowań. Podobnie działa strefa zamieszkania.
- Tabliczka T — może ograniczyć zakaz do określonych pojazdów, godzin albo długości odcinka.
Najczęstszy błąd polega na przenoszeniu ograniczenia ze znaku B-33 przez skrzyżowanie. Przez skrzyżowanie przechodzi wyłącznie ograniczenie strefowe.
Zakazy ruchu i wjazdu
| Znak | Znaczenie |
|---|---|
| B-1 | zakaz ruchu w obu kierunkach — dotyczy pojazdów, nie pieszych |
| B-2 | zakaz wjazdu — z drugiej strony odpowiada mu D-3 „droga jednokierunkowa” |
| B-3 | zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z wyjątkiem motocykli jednośladowych |
| B-5 | zakaz wjazdu samochodów ciężarowych |
| B-8 | zakaz wjazdu pojazdów zaprzęgowych |
| B-9 | zakaz wjazdu rowerów |
Zakazy wymiarowe i masowe
Cztery znaki, których pomylenie kosztuje na egzaminie punkt, a w realnym ruchu bywa kosztowniejsze:
- B-15 — zakaz wjazdu pojazdów o szerokości ponad wartość na znaku
- B-16 — zakaz wjazdu pojazdów o wysokości ponad wartość na znaku
- B-18 — zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad wartość na znaku
- B-19 — zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi większym niż wartość na znaku
Kluczowe rozróżnienie dotyczy B-18: liczy się masa pojazdu w chwili przejazdu, a nie dopuszczalna masa całkowita wpisana w dowodzie rejestracyjnym. Pusty pojazd może przejechać tam, gdzie załadowany już nie.
Zakaz zatrzymywania a zakaz postoju
| Cecha | B-36 zakaz zatrzymywania | B-35 zakaz postoju |
|---|---|---|
| Obejmuje | każde unieruchomienie pojazdu | unieruchomienie dłuższe niż minuta |
| Wsiadanie i wysiadanie | niedozwolone | dozwolone |
| Załadunek | niedozwolony | dozwolony, jeśli trwa do minuty |
| Strona jezdni | tylko ta, po której stoi znak | |
Zakazy manewrów
- B-21 — zakaz skręcania w lewo; zabrania również zawracania, chyba że tabliczka stanowi inaczej
- B-22 — zakaz skręcania w prawo
- B-23 — zakaz zawracania, obowiązuje do najbliższego skrzyżowania
- B-25 — zakaz wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych
- B-26 — zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe
Znak B-25 nie zabrania wyprzedzania roweru ani motocykla jednośladowego — to częsta pułapka. Odstęp metra przy takim manewrze obowiązuje niezależnie od znaku.
Ograniczenie prędkości
B-33 wprowadza ograniczenie obowiązujące do najbliższego skrzyżowania albo do znaku B-34 „koniec ograniczenia prędkości”. Nie może podnieść limitu ponad wartość ustawową dla danej drogi — może go wyłącznie obniżyć.
W strefie zamieszkania obowiązuje 20 km/h i znak B-33 tego limitu nie podniesie. Ograniczenie strefowe jest nadrzędne wobec pojedynczego znaku.
Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym, art. 19 ust. 1
Warto pamiętać, że prędkość dopuszczalna to górna granica, a nie zalecenie. Przy mgle albo oblodzeniu bezpieczna prędkość bywa znacznie niższa od tej, którą pokazuje znak.
Znaki końca zakazu
- B-27 — koniec zakazu wyprzedzania
- B-34 — koniec ograniczenia prędkości
- B-42 — koniec zakazów (odwołuje kilka naraz)
- B-44 — koniec strefy ograniczonej prędkości
Znaki końca zakazu mają białe tło z czarnym symbolem i ukośną kreską. Ich obecność jest jedynym sposobem, by zakaz przestał obowiązywać przed skrzyżowaniem.
Gdzie to przećwiczyć
Blok tematyczny ze znakami zakazu i nakazu znajdziesz w części 5 serii dla kategorii B. Całą pulę podstawową przerobisz w trybie pytanie po pytaniu, a pozostałe grupy opisaliśmy w przewodniku po znakach drogowych i w tekście o znakach ostrzegawczych.
Zakazy z tabliczką — jak czytać razem
Tabliczka pod znakiem zakazu nie jest ozdobą — zmienia zakres obowiązywania i bywa jedyną różnicą między poprawną a błędną odpowiedzią.
| Tabliczka | Co robi | Przykład |
|---|---|---|
| T-1 | podaje odległość do miejsca, od którego zakaz obowiązuje | B-36 z T-1 „100 m” |
| T-2 | podaje długość odcinka objętego zakazem | B-25 z T-2 „500 m” |
| T-3 | oznacza koniec odcinka | koniec zakazu postoju |
| T-22 | wyłącza rowery spod działania znaku | B-2 z T-22 — wjazd rowerem dozwolony |
| T-23 | wskazuje rodzaj pojazdów objętych zakazem | B-36 tylko dla ciężarowych |
Zakazy, które obowiązują bez znaku
Część zakazów wynika wprost z ustawy i nie wymaga oznakowania. Na egzaminie pojawiają się jako pytania „czy wolno”, bez żadnego znaku w treści:
- zatrzymanie na przejściu dla pieszych i w odległości mniejszej niż 10 metrów przed nim;
- zatrzymanie w odległości mniejszej niż 10 metrów od skrzyżowania i od przejazdu kolejowego;
- zatrzymanie w odległości mniejszej niż 15 metrów od przystanku bez wysepki;
- cofanie i zawracanie w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie i drodze ekspresowej;
- wyprzedzanie na przejściu dla pieszych, przejeździe kolejowym i skrzyżowaniu bez kierowania ruchem.
Brak znaku nie oznacza braku zakazu — to jedna z częstszych pułapek w pytaniach o postój i manewry.
Najczęstsze pytania
Do którego miejsca obowiązuje znak zakazu?
Do najbliższego skrzyżowania, chyba że wcześniej odwoła go znak końca zakazu albo jest to zakaz strefowy.
Czy zakaz postoju obejmuje krótkie zatrzymanie?
Nie. Postój to unieruchomienie dłuższe niż minuta — krótsze zatrzymanie oraz wsiadanie i wysiadanie pozostają dozwolone.
Czy znak B-25 zabrania wyprzedzania roweru?
Nie. Dotyczy pojazdów silnikowych wielośladowych. Rower i motocykl jednośladowy można wyprzedzić, zachowując metr odstępu.
Czy znak zakazu obowiązuje po obu stronach jezdni?
Tylko po tej, po której stoi. Na drodze dwukierunkowej druga strona pozostaje wolna, o ile nie stoi tam własny znak.
