Dwie grupy znaków na niebieskim tle, o zupełnie różnym skutku prawnym. Nakazu (C) — niebieskie koło z białym symbolem — zobowiązują do określonego zachowania. Informacyjne (D) — niebieski prostokąt — informują o organizacji ruchu, ale potrafią zmienić obowiązujące zasady.
Egzamin sprawdza głównie dwie rzeczy: rozróżnienie „przed znakiem” od „za znakiem” w grupie C oraz skutki wjazdu w strefę oznaczoną znakiem z grupy D.
Nakazy kierunku — „przed” czy „za”
To najczęściej mylona para w całym katalogu. Jedna cyfra różnicy w numerze oznacza inny tor jazdy:
| Znak | Znaczenie |
|---|---|
| C-1 | nakaz jazdy w prawo przed znakiem |
| C-2 | nakaz jazdy w prawo za znakiem |
| C-3 | nakaz jazdy w lewo przed znakiem |
| C-4 | nakaz jazdy w lewo za znakiem |
| C-5 | nakaz jazdy prosto |
| C-6, C-7 | nakaz jazdy prosto lub w prawo / w lewo |
| C-8 | nakaz jazdy w prawo lub w lewo |
Praktyczna wskazówka: strzałka na znaku pokazuje tor jazdy względem samego znaku. Strzałka odchylona w bok, zanim dojdzie do słupka, oznacza skręt przed nim.
Nakazy omijania i ruchu okrężnego
- C-9 — nakaz jazdy z prawej strony znaku
- C-10 — nakaz jazdy z lewej strony znaku
- C-11 — nakaz jazdy z prawej lub lewej strony znaku
- C-12 — ruch okrężny
Znak C-12 sam w sobie nie ustala pierwszeństwa — nakazuje jedynie kierunek jazdy dookoła wyspy. O kolejności przejazdu decyduje znak towarzyszący: kombinacja C-12 z A-7 oznacza obowiązek ustąpienia pierwszeństwa pojazdom już na rondzie. Bez A-7 rondo jest skrzyżowaniem równorzędnym i obowiązuje zasada prawej ręki.
Nakazy dla wybranych pojazdów
| Znak | Znaczenie | Koniec |
|---|---|---|
| C-13 | droga dla rowerów | C-13a |
| C-16 | droga dla pieszych | C-16a |
| C-13/C-16 z kreską pionową | ruch rozdzielony — piesi i rowery osobno | — |
| C-13/C-16 z kreską poziomą | ruch wspólny — piesi i rowery razem | — |
| C-14 | prędkość minimalna | C-15 |
Znaki informacyjne, które zmieniają zasady
Grupa D wygląda niewinnie, ale cztery znaki z niej realnie przestawiają reguły gry:
- D-40 strefa zamieszkania — limit 20 km/h, pieszy ma pierwszeństwo i może korzystać z całej szerokości drogi, postój wyłącznie w miejscach wyznaczonych. Kończy ją D-41.
- D-9 autostrada — inny limit prędkości, zakaz ruchu pieszych, zakaz zawracania i cofania, zatrzymanie wyłącznie w wyznaczonych miejscach. Kończy ją D-10.
- D-7 droga ekspresowa — zasady jak na autostradzie, inna prędkość dopuszczalna. Kończy ją D-8.
- D-3 droga jednokierunkowa — dopuszcza postój po obu stronach jezdni i zmienia zasady wyprzedzania.
Pozostałe znaki z grupy D — D-1 „droga z pierwszeństwem”, D-2 „koniec drogi z pierwszeństwem”, D-6 „przejście dla pieszych”, D-18 „parking” — informują, ale nie tworzą nowych obowiązków poza tymi, które i tak wynikają z ustawy.
D-1 i A-7 — para, która ustala pierwszeństwo
Choć D-1 należy do znaków informacyjnych, w praktyce działa jako element systemu pierwszeństwa. Wyznacza drogę z pierwszeństwem, a kierunek jej przebiegu na skrzyżowaniu pokazuje tabliczka T-6a (dla jadących drogą z pierwszeństwem) lub T-6b (dla jadących drogą podporządkowaną).
Jeśli droga z pierwszeństwem skręca, kierujący jadący nią zachowuje pierwszeństwo — ale ma obowiązek zasygnalizować manewr kierunkowskazem. Rozwinęliśmy to w tekście o pierwszeństwie przejazdu.
Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym, art. 5 ust. 1
Znaki kierunku i miejscowości
Grupa E to drogowskazy, a ich tło koduje klasę drogi: zielone oznacza autostradę lub drogę ekspresową, niebieskie — drogę krajową lub wojewódzką, białe — drogę lokalną, żółte — objazd.
Przy węzłach na autostradzie kolejność jest stała: najpierw tablica przeddrogowskazowa zapowiadająca węzeł, potem tablice wskaźnikowe z ukośnymi kreskami — trzy oznaczają 300 metrów, dwie 200, jedna 100 metrów do zjazdu.
Gdzie to przećwiczyć
Blok tematyczny znajdziesz w części 5 serii dla kategorii B, a znaki przy autostradzie — w części 4. Pozostałe grupy opisaliśmy w przewodniku po znakach drogowych, w tekście o znakach ostrzegawczych i o znakach zakazu.
Znaki uzupełniające i przejazdy kolejowe
Dwie mniejsze grupy, które w pytaniach pojawiają się rzadziej, ale bywają decydujące.
Grupa F to znaki uzupełniające — doprecyzowują organizację ruchu tam, gdzie sama grupa D nie wystarcza. Najczęściej spotykane to F-5 „uprzedzenie o zakazie”, F-6 „znak uprzedzający umieszczany przed skrzyżowaniem” oraz tablice kierujące na łukach.
Grupa G obejmuje oznakowanie przejazdów kolejowych. Krzyż św. Andrzeja — pojedynczy (G-3) dla toru jednotorowego, podwójny (G-4) dla wielotorowego — nakazuje ustąpienie pierwszeństwa pojazdowi szynowemu. Słupki wskaźnikowe przed przejazdem odmierzają odległość: trzy kreski to 240 metrów, dwie 160, jedna 80.
Przy przejeździe obowiązuje ta sama zasada co przy skrzyżowaniu: nie wolno wjeżdżać, jeśli za przejazdem nie ma miejsca do kontynuowania jazdy. Zakaz zatrzymania obejmuje 10 metrów przed przejazdem i za nim.
Trzy pytania, które sprawdzają tę grupę najczęściej
- „Czy ten znak nakazuje jazdę prosto na najbliższym skrzyżowaniu?” — nakaz jazdy prosto wyraża C-5. Znaki C-1 do C-4 nakazują skręt, a różnica „przed / za znakiem” zmienia miejsce wykonania manewru.
- „Czy przy tym znaku masz pierwszeństwo na rondzie?” — C-12 nie odpowiada na to pytanie. Odpowiada znak towarzyszący.
- „Jaka prędkość obowiązuje za tym znakiem?” — przy D-40 to 20 km/h, przy D-9 zależy od kategorii pojazdu, a przy C-14 znak wskazuje prędkość minimalną, nie maksymalną.
Najczęstsze pytania
Czym różni się C-1 od C-2?
C-1 nakazuje skręt w prawo przed znakiem, C-2 — za znakiem. To dwa różne tory jazdy przy identycznym symbolu strzałki.
Czy znak C-12 oznacza, że pojazdy na rondzie mają pierwszeństwo?
Nie sam z siebie. Decyduje znak towarzyszący — najczęściej A-7. Bez niego rondo jest skrzyżowaniem równorzędnym.
Co zmienia wjazd w strefę zamieszkania?
Limit prędkości spada do 20 km/h, pieszy zyskuje pierwszeństwo i prawo do korzystania z całej szerokości drogi, a postój dozwolony jest wyłącznie w miejscach wyznaczonych.
Czy znaki informacyjne nakładają obowiązki?
Bezpośrednio nie, ale wjazd w strefę oznaczoną znakiem z grupy D uruchamia zestaw zasad przypisanych tej strefie — i to już są obowiązki.
