Zmiana czasu na zimowy w 2026 roku nastąpi w nocy z 24 na 25 października. O godzinie 3:00 cofniemy zegarki na 2:00. Oznacza to, że po południu zacznie robić się ciemno o godzinę wcześniej według wskazań zegara. Związek między zmianą czasu a wypadkami z pieszymi potwierdzają badania: w amerykańskiej analizie opublikowanej w 2025 roku liczba śmiertelnych wypadków z udziałem pieszych i rowerzystów wzrosła o 13% w pięciu tygodniach po jesiennej zmianie czasu, w porównaniu z pięcioma tygodniami przed zmianą. Głównym problemem jest ograniczona widoczność podczas popołudniowego szczytu komunikacyjnego, informuje redakcja E-Testy.
Nie oznacza to jednak, że w Polsce liczba potrąceń automatycznie wzrasta o 13% każdego października. Wynik pochodzi z badań amerykańskich i dotyczy określonych warunków. Polskie statystyki potwierdzają natomiast, że godziny popołudniowe są szczególnie niebezpieczne dla pieszych. W 2025 roku między 16:00 a 19:00 doszło do 1104 wypadków z ich udziałem, czyli 26% wszystkich takich zdarzeń. Wyjaśniamy, skąd bierze się zagrożenie, kogo dotyczy najbardziej i jak ograniczyć ryzyko potrącenia po zmianie czasu.
Zmiana czasu a wypadki z pieszymi — co się zmienia od 25 października 2026?
Przejście z czasu letniego na zimowy nie skraca astronomicznej długości dnia. Przesuwa natomiast godziny aktywności ludzi względem światła słonecznego. Dla kierowców i pieszych najważniejsza jest zmiana warunków widoczności podczas codziennych podróży.
Przed przestawieniem zegarków część osób wracających z pracy lub szkoły porusza się jeszcze przy świetle dziennym. Po zmianie czasu ta sama podróż, odbywana o identycznej godzinie zegarowej, może przypadać już po zachodzie słońca.
Zmieniają się więc trzy istotne elementy:
- Widoczność pieszych po zmroku — osoba ubrana w ciemną odzież może zostać zauważona znacznie później niż w świetle dziennym.
- Warunki podczas popołudniowego szczytu — największe natężenie ruchu samochodowego i pieszego częściej przypada na zmierzch lub ciemność.
- Czas dostępny na reakcję — późniejsze dostrzeżenie zagrożenia pozostawia kierowcy mniej miejsca na hamowanie.
Jesienią dochodzą do tego deszcz, mgła, mokra nawierzchnia i odbicia świateł. Szczególnie trudna bywa jazda po zmroku w deszczu, gdy światła pojazdów nadjeżdżających z przeciwka ograniczają możliwość obserwacji pobocza.
Ważne jest również rozróżnienie dwóch zjawisk. Stopniowe skracanie dnia trwa przez całą jesień, natomiast zmiana czasu powoduje nagłe przesunięcie warunków oświetleniowych względem codziennego rozkładu zajęć. Dlatego sama data przestawienia zegarków nie tłumaczy wszystkich jesiennych wypadków.
Kogo najbardziej dotyczą potrącenia pieszych po zmianie czasu?
Najbardziej narażone są osoby przemieszczające się pieszo po południu i wieczorem, zwłaszcza w miejscach słabo oświetlonych. Dotyczy to zarówno niewielkich miejscowości, jak i dużych miast.
Seniorzy — największa grupa śmiertelnych ofiar wypadków z udziałem pieszych
Według raportu Komendy Głównej Policji za 2025 rok osoby w wieku 60 lat i więcej stanowiły 49,4% wszystkich pieszych, którzy zginęli w wypadkach drogowych. W tej grupie odnotowano 175 ofiar śmiertelnych.
To ważna informacja, choć nie oznacza, że seniorzy odpowiadają za większość wypadków ani że wszystkie te zdarzenia miały miejsce po zmroku. Statystyka pokazuje przede wszystkim skalę zagrożenia w starszej grupie wiekowej.
U części seniorów dodatkowym utrudnieniem może być słabsze widzenie przy niewielkim oświetleniu, wolniejsze poruszanie się lub trudność w ocenie prędkości nadjeżdżających pojazdów. Dlatego odpowiednie oświetlenie przejść, niższa prędkość samochodów i dłuższy czas na bezpieczne przejście przez jezdnię mają szczególne znaczenie.
Dzieci wracające ze szkoły i zajęć dodatkowych
Jesienią uczniowie wracający z treningów, korepetycji czy zajęć pozalekcyjnych mogą częściej poruszać się po zmroku. Problem dotyczy szczególnie tras prowadzących przez nieoświetlone ulice, parkingi i przejścia bez sygnalizacji świetlnej.
Dziecko może być trudniejsze do zauważenia ze względu na niższy wzrost. Jednocześnie młodsi piesi nie zawsze prawidłowo oceniają odległość i prędkość pojazdu.
Warto zadbać o odblaski umieszczone na plecaku lub ubraniu, a także przećwiczyć z dzieckiem bezpieczną trasę powrotu do domu. Szczególnie ważne jest przypomnienie, że nawet na oznakowanym przejściu należy obserwować nadjeżdżające pojazdy.
Kierowcy poruszający się w godzinach szczytu
Zmiana warunków widoczności dotyczy również osób prowadzących samochody. Kierowca, który przez kilka miesięcy pokonywał daną trasę za dnia, może po zmianie czasu przejeżdżać ten sam odcinek już w ciemności.
Znane skrzyżowania, przejścia dla pieszych i przystanki autobusowe mogą wtedy wymagać większej uwagi. Dotyczy to zwłaszcza początkujących kierowców, którzy mają mniejsze doświadczenie w ocenie zagrożeń po zmroku.
Osoby niedawno uzyskujące uprawnienia powinny również znać zasady okresu próbnego na prawo jazdy. Niezależnie od szczególnych obowiązków początkującego kierowcy każdy prowadzący musi dostosować prędkość do widoczności i sytuacji na drodze.
Co pokazują dane o wypadkach z pieszymi w Polsce i za granicą?
Najważniejsze jest oddzielenie statystyk dotyczących wszystkich wypadków od wyników badań analizujących bezpośrednio skutki zmiany czasu. Są to różne miary i nie powinny być ze sobą utożsamiane.
Polska: 1104 wypadki z pieszymi między 16:00 a 19:00
Raport Komendy Głównej Policji „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku” pokazuje, że w całym roku odnotowano 4251 wypadków z udziałem pieszych. Zginęły w nich 354 osoby, a 3948 zostało rannych.
Największe nasilenie takich zdarzeń przypadało na godziny 16:00–19:00. W tym trzygodzinnym przedziale doszło do 1104 wypadków, w których zginęły 93 osoby, a 1030 odniosło obrażenia.
| Godzina | Wypadki z udziałem pieszych w 2025 r. | Ofiary śmiertelne |
|---|---|---|
| 16:00–16:59 | 412 | 31 |
| 17:00–17:59 | 375 | 30 |
| 18:00–18:59 | 317 | 32 |
| Łącznie | 1104 | 93 |
W całym 2025 roku odnotowano także 4109 zdarzeń zakwalifikowanych jako typowe potrącenia pieszych. W ich wyniku zginęły 344 osoby. Nie każde zdarzenie z udziałem pieszego jest bowiem klasyfikowane jako najechanie na pieszego.
Trzeba podkreślić ograniczenie tych danych: obejmują cały rok, a nie wyłącznie tygodnie po zmianie czasu. Nie pozwalają zatem obliczyć, o ile wzrosła liczba potrąceń bezpośrednio po 25 października.
Badanie z 2025 roku: wzrost o 13% po jesiennej zmianie czasu
Więcej informacji o bezpośrednim związku między przestawianiem zegarków a bezpieczeństwem dostarcza badanie opublikowane w czasopiśmie „Journal of Safety Research” w 2025 roku.
Autorzy przeanalizowali dane o śmiertelnych wypadkach drogowych w Stanach Zjednoczonych z lat 2010–2019. Porównali pięciotygodniowe okresy przed zmianą czasu i po niej, skupiając się na porach dnia, w których zmieniały się warunki oświetleniowe.
Wyniki wykazały:
- Po jesiennej zmianie czasu liczba śmiertelnych wypadków z udziałem pieszych i rowerzystów wzrosła o 13%.
- Po wiosennej zmianie czasu liczba takich wypadków spadła o 24%.
- W przypadku osób podróżujących pojazdami silnikowymi zaobserwowano odmienny kierunek zmian: jesienią spadek liczby wypadków śmiertelnych, a wiosną wzrost.
Badacze wskazali, że warunki oświetleniowe są szczególnie istotnym czynnikiem w przypadku pieszych i rowerzystów. Jednocześnie wyników nie należy automatycznie przenosić na Polskę, ponieważ różnią się infrastruktura drogowa, natężenie ruchu i zachowania uczestników.
Jak ograniczyć ryzyko potrącenia po zmianie czasu?
Najważniejsza zmiana dotyczy sposobu oceny warunków jazdy. Po przestawieniu zegarków kierowca powinien dostosować prędkość nie tylko do obowiązującego ograniczenia, lecz także do rzeczywistej odległości, z jakiej jest w stanie dostrzec pieszego.
Droga zatrzymania samochodu ma znaczenie
Przy prędkości 50 km/h samochód pokonuje około 13,9 metra w ciągu jednej sekundy. To dystans przejechany jeszcze przed rozpoczęciem hamowania, jeśli reakcja kierowcy trwa sekundę.
Do tej odległości trzeba doliczyć drogę hamowania, zależną między innymi od prędkości, przyczepności nawierzchni, stanu opon i działania układu hamulcowego.
Przykładowo:
| Prędkość | Droga przejechana w ciągu 1 sekundy |
|---|---|
| 30 km/h | około 8,3 m |
| 50 km/h | około 13,9 m |
| 70 km/h | około 19,4 m |
| 90 km/h | 25 m |
Są to wartości wynikające z przeliczenia prędkości, a nie pełna droga zatrzymania pojazdu. W rzeczywistej sytuacji do zatrzymania samochodu potrzeba większej odległości.
Można to sprawdzić w kalkulatorze drogi hamowania, który pokazuje wpływ prędkości i przyjętych warunków na potrzebny dystans.
Odblaski zwiększają szansę wcześniejszego zauważenia pieszego
Według materiałów informacyjnych Policji pieszy ubrany w ciemną odzież może być widoczny w światłach samochodu z odległości około 30–40 metrów. Prawidłowo umieszczony element odblaskowy może zwiększyć widoczność nawet do około 150 metrów.
To wartości orientacyjne, zależne od oświetlenia, pogody, ustawienia świateł i umiejscowienia odblasku. Nie są gwarancją, że kierowca dostrzeże pieszego z określonego dystansu.
Odblaski dla pieszych po zmroku najlepiej umieszczać w miejscach widocznych dla pojazdów nadjeżdżających z różnych kierunków. Może to być opaska na ręce lub nodze, element na kurtce czy kamizelka odblaskowa.
Sam odblask nie zastępuje ostrożności. Pieszy nadal powinien upewnić się, że może bezpiecznie wejść na jezdnię, a kierowca ma obowiązek odpowiednio obserwować drogę.
Co kierowca powinien zmienić po 25 października?
Praktyczne zasady bezpiecznej jazdy po zmianie czasu są proste:
- Zmniejsz prędkość przed przejściami dla pieszych, szczególnie przy słabym oświetleniu.
- Obserwuj chodniki i pobocza, nie ograniczając uwagi do pojazdu jadącego przed tobą.
- Zachowaj większy odstęp od poprzedzającego samochodu, gdy nawierzchnia jest mokra.
- Zadbaj o czyste szyby, sprawne wycieraczki i prawidłowo ustawione światła.
- Nie zakładaj, że brak widocznego pieszego oznacza brak zagrożenia przy przejściu.
- Unikaj rozpraszania uwagi telefonem i ekranem multimedialnym.
Prędkość ma znaczenie zarówno dla możliwości uniknięcia potrącenia, jak i dla ciężkości jego skutków. Warto znać nie tylko ograniczenia obowiązujące na danej drodze, ale również konsekwencje przekroczenia dozwolonej prędkości.
Osoby przygotowujące się do egzaminu mogą wykorzystać jesienny okres do utrwalania zasad obserwacji przejść, zachowania ostrożności i dostosowywania prędkości do warunków jazdy. Informacje o formalnościach związanych z egzaminem, w tym regionalnych różnicach stawek, znajdują się w zestawieniu opłat za egzamin na prawo jazdy w 16 województwach.
Co dokładnie mówią przepisy?
Zmiana czasu nie wprowadza osobnych ograniczeń prędkości ani nowego katalogu obowiązków kierowców. Nadal obowiązują ogólne zasady wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z art. 19 kierujący musi poruszać się z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem między innymi warunków atmosferycznych, widoczności drogi i natężenia ruchu.
Art. 26 określa obowiązki kierowcy zbliżającego się do przejścia dla pieszych, w tym konieczność zachowania szczególnej ostrożności, zmniejszenia prędkości w sposób niezagrażający pieszemu oraz ustąpienia pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu albo na nie wchodzącemu, z ustawowymi wyjątkami.
Z kolei art. 11 ust. 4a nakłada obowiązek używania elementów odblaskowych na pieszych poruszających się po zmierzchu po drodze poza obszarem zabudowanym. Wyjątek dotyczy poruszania się po drodze przeznaczonej wyłącznie dla pieszych lub po chodniku.
W obszarze zabudowanym nie ma analogicznego ogólnego obowiązku noszenia odblasków, ale ich używanie jest zalecane również w mieście.
Podstawą prawną są przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Termin jesiennej zmiany czasu w 2026 roku określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 roku.
Najczęstsze pytania o zmianę czasu i wypadki z pieszymi
Czy po zmianie czasu na zimowy rzeczywiście rośnie liczba potrąceń pieszych?
Badania zagraniczne wskazują na wzrost zagrożenia dla pieszych po jesiennej zmianie czasu, szczególnie w porach, gdy wcześniej zapada zmrok. Nie oznacza to jednak, że każdego roku wzrasta całkowita liczba potrąceń w Polsce. Do ustalenia takiej zależności potrzebne byłyby szczegółowe analizy polskich zdarzeń przed zmianą czasu i po niej.
Dlaczego godziny 16:00–19:00 są tak niebezpieczne?
W tym czasie wielu kierowców wraca z pracy, a piesi przemieszczają się ze szkół, sklepów i przystanków. Jesienią część tego okresu przypada na zmierzch lub ciemność. Natężenie ruchu i ograniczona widoczność mogą jednocześnie zwiększać ryzyko, choć konkretne warunki zależą od daty i lokalizacji.
Czy od 25 października 2026 roku trzeba obowiązkowo nosić odblaski?
Zmiana czasu nie ustanawia nowego obowiązku. Przepisy już wymagają używania widocznych elementów odblaskowych przez pieszych poruszających się po zmierzchu po drodze poza obszarem zabudowanym, z określonymi wyjątkami dotyczącymi chodników i dróg przeznaczonych wyłącznie dla pieszych.
Czy pieszy wchodzący na przejście ma pierwszeństwo po zmroku?
Tak. Warunki oświetleniowe nie znoszą zasad pierwszeństwa. Kierowca ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście, poza ustawowymi wyjątkami, natomiast pieszy nadal musi zachować szczególną ostrożność i nie może wchodzić bezpośrednio przed jadący pojazd.
Czy cofnięcie zegarków o godzinę wpływa na koncentrację kierowców?
Zmiany rytmu snu mogą przejściowo wpływać na samopoczucie i czujność, ale jesienna zmiana czasu nie jest tym samym co wiosenne skrócenie nocy o godzinę. W kontekście potrąceń pieszych szczególnie dobrze udokumentowany jest wpływ zmieniających się warunków oświetleniowych.
Czy Polska planuje zrezygnować ze zmiany czasu?
Na październik 2026 roku nadal przewidziano przestawienie zegarków. Ewentualne odejście od sezonowych zmian czasu wymaga odpowiednich decyzji prawnych, dlatego doniesienia o ich zniesieniu warto weryfikować w oficjalnych komunikatach. Informacje o zmianach dotyczących kierowców i ruchu drogowego można również śledzić w sekcji Aktualności.
Najważniejszy wniosek: zmiana czasu na zimowy nie sprawia, że drogi nagle stają się bardziej niebezpieczne, ale przesuwa popołudniowy ruch w stronę ciemniejszych godzin. Polskie statystyki pokazują dużą liczbę wypadków z pieszymi między 16:00 a 19:00, a badania zagraniczne potwierdzają znaczenie światła dziennego dla bezpieczeństwa. Niższa prędkość, uważna obserwacja przejść i dobra widoczność pieszych mogą ograniczać ryzyko tragicznych zdarzeń.
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani medycznej. Przepisy mogą być nowelizowane, dlatego aktualny stan prawny warto sprawdzać w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP) oraz na portalu gov.pl. Przytoczone wyniki badań i statystyki odnoszą się do wskazanych lat oraz obszarów geograficznych i nie stanowią prognozy liczby wypadków w Polsce po zmianie czasu w 2026 roku.
Więcej praktycznych informacji i powiązanych porad na ten temat znajdziesz tutaj: Jaką przyczepę mogę ciągnąć? Kalkulator dla kategorii B
