Ten blok jest liczbowy i właśnie dlatego wdzięczny — odpowiedzi da się zapamiętać, a nie wydedukować. Prędkości dopuszczalne, minimalne odstępy i zależności fizyczne wracają w pytaniach regularnie i niemal zawsze w tej samej formie.
Najważniejsza rzecz do zapamiętania nie jest przepisem, tylko fizyką: droga hamowania rośnie z kwadratem prędkości. Podwojenie prędkości wydłuża ją czterokrotnie, a nie dwukrotnie.
Uwaga: część pytań w oficjalnej bazie występuje ze zdjęciem lub krótkim filmem — ostateczna odpowiedź zależy wtedy od tego, co pokazuje materiał. Poniżej podajemy zasadę, która o tej odpowiedzi decyduje, bo to ona jest sprawdzana.
Pytania — część 3: prędkość, odległości i droga hamowania
Jaka jest dopuszczalna prędkość samochodu osobowego w obszarze zabudowanym?
Odpowiedź: 50 km/h — przez całą dobę.
Od 2021 roku nocne podwyższenie limitu do 60 km/h już nie obowiązuje. W strefie zamieszkania limit wynosi 20 km/h.
Jaka jest dopuszczalna prędkość samochodu osobowego na autostradzie?
Odpowiedź: 140 km/h.
Na drodze ekspresowej dwujezdniowej — 120 km/h, na jednojezdniowej — 100 km/h, na pozostałych drogach dwujezdniowych o co najmniej dwóch pasach w każdym kierunku — 100 km/h, poza obszarem zabudowanym na pozostałych drogach — 90 km/h.
Jaki odstęp musisz zachować w tunelu dłuższym niż 500 metrów, jadąc 70 km/h?
Odpowiedź: Nie mniej niż 50 metrów.
W tunelu o długości powyżej 500 m odstęp od poprzedzającego pojazdu wynosi co najmniej 50 m przy prędkości do 80 km/h i co najmniej 80 m przy prędkości powyżej 80 km/h.
O ile wzrośnie droga hamowania, jeżeli zwiększysz prędkość dwukrotnie?
Odpowiedź: Czterokrotnie.
Droga hamowania jest proporcjonalna do kwadratu prędkości. Z 50 na 100 km/h droga hamowania nie podwaja się, lecz rośnie czterokrotnie — to jedno z najczęściej mylonych pytań w całej bazie.
Z czego składa się droga zatrzymania pojazdu?
Odpowiedź: Z drogi reakcji i drogi hamowania.
Droga reakcji to odcinek przebyty od dostrzeżenia zagrożenia do naciśnięcia hamulca. Przy 100 km/h sekunda reakcji to około 28 metrów przejechanych bez hamowania.
Jaki odstęp należy zachować na autostradzie poza tunelem?
Odpowiedź: Taki, który pozwala uniknąć zderzenia w razie hamowania poprzedzającego pojazdu.
Przepis nie podaje jednej liczby dla zwykłych warunków. Praktyczna reguła to odstęp odpowiadający dwóm sekundom jazdy, a przy złych warunkach — czterem.
Jaka jest dopuszczalna prędkość zespołu pojazdów z przyczepą na autostradzie?
Odpowiedź: 80 km/h.
Ten sam limit obowiązuje na drodze ekspresowej. Poza obszarem zabudowanym na pozostałych drogach — 70 km/h, w obszarze zabudowanym — 50 km/h.
Czy jazda z prędkością dopuszczalną jest zawsze bezpieczna?
Odpowiedź: NIE.
Kierujący ma obowiązek jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, dostosowaną do warunków. Przy mgle albo oblodzeniu prędkość bezpieczna bywa znacznie niższa od dopuszczalnej.
Jak zmienia się droga hamowania na mokrej nawierzchni?
Odpowiedź: Wydłuża się — nawet dwukrotnie.
Zmniejszona przyczepność wydłuża drogę hamowania niezależnie od tego, czy pojazd ma ABS. ABS skraca drogę hamowania tylko na części nawierzchni, a jego głównym zadaniem jest zachowanie sterowności.
Czy w strefie zamieszkania obowiązuje limit 50 km/h?
Odpowiedź: NIE — obowiązuje 20 km/h.
W strefie zamieszkania pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem i może korzystać z całej szerokości drogi. Parkowanie jest dozwolone tylko w miejscach wyznaczonych.
Jaka jest dopuszczalna prędkość w strefie ograniczonej prędkości oznaczonej znakiem B-43?
Odpowiedź: Taka, jaka jest podana na znaku.
Strefa obowiązuje do znaku odwołującego B-44. W jej obrębie nie powtarza się znaków ograniczenia prędkości na kolejnych skrzyżowaniach.
Co dzieje się z drogą hamowania przy obciążonym pojeździe?
Odpowiedź: Wydłuża się.
Większa masa oznacza większą energię do wytracenia. Pełne obciążenie i przyczepa istotnie wydłużają zarówno drogę hamowania, jak i czas potrzebny na wyprzedzanie.
Jaka jest dopuszczalna prędkość w obszarze zabudowanym dla samochodu z przyczepą lekką?
Odpowiedź: 50 km/h.
Przyczepa lekka nie zmienia limitu w obszarze zabudowanym. Poza nim obowiązuje 70 km/h, a na autostradzie i drodze ekspresowej — 80 km/h.
Co to jest droga reakcji?
Odpowiedź: Odcinek przebyty od dostrzeżenia zagrożenia do rozpoczęcia hamowania.
Przy 50 km/h sekunda reakcji to około 14 metrów, przy 100 km/h — około 28. Zmęczenie, telefon i alkohol wydłużają czas reakcji wielokrotnie.
Czy hamowanie na łuku drogi jest bezpieczne?
Odpowiedź: NIE — grozi utratą przyczepności.
Siła hamowania i siła odśrodkowa sumują się. Hamowanie należy zakończyć przed wejściem w zakręt, a przez łuk przejeżdżać ze stałą prędkością.
Jaka jest zalecana odległość od poprzedzającego pojazdu w normalnych warunkach?
Odpowiedź: Odpowiadająca dwóm sekundom jazdy.
Przy złych warunkach atmosferycznych regułę podwaja się do czterech sekund. Odstęp mierzy się, licząc czas od minięcia stałego punktu przez pojazd z przodu.
Fizyka nie negocjuje z przepisem
Ten blok ma dwie warstwy: prawną i fizyczną. Warstwa prawna to limity prędkości — wartości, których trzeba się nauczyć. Warstwa fizyczna to zależności, które obowiązują niezależnie od tego, co mówi znak.
Najważniejsza z nich: droga hamowania rośnie z kwadratem prędkości. Trzy razy szybciej to dziewięć razy dłużej. Do tego dochodzi droga reakcji, która rośnie liniowo — ale przy 100 km/h to i tak około 28 metrów przejechanych, zanim hamulec w ogóle zadziała.
Stąd bierze się przepis, który wygląda na oczywistość, a jest sednem całego bloku: kierujący ma obowiązek jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, a nie z prędkością dopuszczalną. Znak podaje górną granicę. Warunki podają rzeczywistą.
Sprawdź się — zestaw interaktywny
Pytania powyżej są do czytania, ten zestaw jest do rozwiązania. Dwanaście pytań z zakresu prędkości i drogi hamowania, bez limitu czasu, z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. Kolejność i dobór losują się za każdym razem inaczej, więc zestaw można powtarzać.
Sprawdź się: Prędkość, odległości i hamowanie
Krótki zestaw 12 pytań z jednego zakresu: Prędkość, odległości i hamowanie. Bez limitu czasu — po każdej odpowiedzi od razu wyjaśnienie.
Skąd pochodzą pytania i czego ten test nie zastępuje. Zestawy w tym serwisie zostały opracowane przez redakcję na podstawie przepisów ruchu drogowego — ustawy Prawo o ruchu drogowym, ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzeń wykonawczych — i odwzorowują format egzaminu państwowego: 32 pytania, 25 minut, 68 z 74 punktów. Nie jest to kopia oficjalnej bazy pytań Ministerstwa Infrastruktury — ta jest udostępniana na zasadach licencyjnych i zawiera materiały wideo oraz zdjęcia, których nie publikujemy. Treść pytań i odpowiedzi może więc różnić się brzmieniem od pytań, które zobaczysz w WORD. Materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny, nie jest poradą prawną ani urzędową interpretacją przepisów, a mimo starannej weryfikacji mogą się w nim zdarzyć błędy i nieaktualności — przepisy bywają nowelizowane, czasem w trakcie roku. Zanim oprzesz na tym decyzję, sprawdź stan prawny w źródle urzędowym: ISAP — teksty ustaw i rozporządzeń, Ministerstwo Infrastruktury oraz informacje swojego ośrodka egzaminacyjnego. W razie wątpliwości rozstrzygające jest brzmienie aktu prawnego, a nie treść tej strony. Zauważony błąd prosimy zgłosić przez formularz kontaktowy — poprawiamy szybko. Pełne zastrzeżenie: zastrzeżenie prawne.
Na co uważać w tej części
- Droga hamowania rośnie z kwadratem prędkości — to najczęściej mylona zależność.
- W tunelu powyżej 500 m odstęp wynosi 50 m albo 80 m, zależnie od prędkości.
- Prędkość dopuszczalna to górna granica, nie zalecenie.
Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym, art. 19 ust. 1
Nawigacja po serii
Seria liczy dwanaście części — poprzednia: część 2 · następna: część 4.
Pełny zakres uprawnień i zasady egzaminu opisaliśmy na stronie kategorii B. Całą bazę bez limitu czasu przerobisz w trybie pytanie po pytaniu, a zestawy dla pozostałych kategorii znajdziesz w dziale testów na prawo jazdy.
Najczęstsze pytania
Czy te pytania są z oficjalnej bazy?
Tak — korzystamy wyłącznie z bazy pytań egzaminacyjnych publikowanej przez Ministerstwo Infrastruktury. Zasady aktualizacji opisaliśmy w polityce redakcyjnej.
Ile pytań z tej części trafi na egzamin?
Zestaw egzaminacyjny liczy 32 losowo dobrane pytania z całej bazy, więc żadna część nie ma gwarantowanej reprezentacji. Rozkład punktów opisaliśmy w tekście o tym, ile jest pytań na prawo jazdy.
